WeCreativez WhatsApp Support
Firuzan Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?

firuzan@firuzankokten.av.tr     0 232 484 66 91

⌟ DERNEKLER VE VAKIF HUKUKU

Kültür, eğitim, spor başta olmak üzere, farklı alanlarda faaliyet gösteren yerel ve uluslararası vakıf ve derneklere hukuk danışmanlığı vermekteyiz. Hem kurumsallaşma çalışmaları konusunda hem de kamu kurumları nezdinde başvuruların yürütülmesi konusunda müvekkillerimize destek olmaktayız. Vakıflar ve Vakıf hukuku eski medeniyetlerden itibaren, özellikle İslam devletleri ve Osmanlı İmparatorluğunda tarihi perspektif içerisinde sıhhatli kaynaklara ilmi görüşlere ve içtihatlara dayanılarak uzman vakıf davaları avukatlarımız ile takip edilmektedir.

Vakıflarımız;

A – TÜRK MEDENİ KANUNU’NDAN ÖNCE KURULMUŞ VAKIFLARIN BİLİMSEL TASNİFİ:

1- MAHİYETLERİ BAKIMINDAN:

  1. a) Hayri Vakıflar
  2. b) Zürri Vakıflar

2- MÜLKİYETLERİ BAKIMINDAN:

  1. a) Sahih Vakıflar
  2. b) Sahih Olmayan Vakıflar

3- İDARELERİ BAKIMINDAN:

  1. a) Mazbut Vakıflar
  2. b) Mülhak Vakıflar
  3. c) Cemaat ve Esnafa Mahsus Vakıflar

4- KULLANIM ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN:

  1. a) İcare-i Vahideli Vakıflar
  2. b) İcare-i Vahide-i Kademeli Vakıflar

1a) HAYRİ VAKIFLAR: Geliri tamamen ve kısmen muhtelif hayır şart ve hizmetlerine tahsis edilmiş bulunan vakıflardır. Kullanım şekillerine göre ikiye ayrılır.

1aa) Doğrudan doğruya toplumun yararlandığı müesseselerdir. Okul, camii gibi.

1ab) Gelirinden faydalananlar. Akarlardır.

1b) ZÜRRİ VAKIFLAR: Herhangi bir hayır şartı olmayıp, gelirinin tamamı vakfın evlatlarına tahsis edilmiş bulunan vakıflardır. Nesebin yok olması halinde bir hayri hizmete tahsis edile bilinir.

2a) SAHİH VAKIFLAR: Her çeşit maddi varlıklarının mülkiyeti vakfın hükmü şahsiyetine ait olan vakıflardır. Bu tür vakıflarda vakfedilen menkul ve gayri menkuller vakfın malvarlığını oluşturur. Arazi Kanunun 2. maddesinde belirtilen arazi vakfedilmişse buna sahih vakıf denir. Bunlar vakfiyede belirtilen şekilde mütevelliler tarafından idare olunur.

2b) SAHİH OLMAYAN VAKIFLAR: Devlet Başkanı veya onun izniyle, Devlet arazisi üzerinde meydana getirilen vakıflardır. Miri (Devlete ait) araziden olan bir yerin aşar veya rüsumu gibi yararlanma hakkı vakfedilirse, buna da sahih olmayan vakıf (Gayri Sahih Vakıf) ismi verilir.

  1. aa) Yalnız aşar ve rüsumatı (resimleri, vergileri) Sultan tarafından bir cihete (hizmete) vakıf ve tahsis olan arazidir.
  2. bb) Yalnız hukuk-u tasarruf iyesi Sultan tarafından bir cihete (hizmete) vakıf ve tahsis edilmiş olan arazidir.
  3. cc) Hem hukuku tasarruf iyesi ve hem aşar ve rüsumatı sultan tarafından bir cihete vakıf ve tahsis edilmiş olan arazidir.

4a) İCARE-İ VAHİDELİ VAKIFLAR: Belli bir değer veya süreyle kiraya verilen vakıflar.

4b) İCARE-İ VAHİDE-İ KADEMELİ VAKIFLAR: Tespit edilen belli bir icar bedelinin daimi olarak verilmesi halinde meccanen müstecirden hiç alınmayan ve müstecirinin ölümünde icarelik hakkı mirasçılarına intikal eden vakıflar olup Cumhuriyet devrinde bu uygulama kalkmıştır.

B- TÜRK MEDENİ KANUNU’NA GÖRE KURULAN VAKIFLAR

Bu kanuna göre bir mamelekin bütünü veya gerçekleşmemiş veya gerçekleşeceği anlaşılan her türlü geliri veya ekonomik değeri olan haklar vakfedilebilir.

Türk Medeni Kanunu’na göre vakıf yapacak kimse notere müracaatla bir resmi senet düzerler. Noterce resen düzenlenen senette muhteva olarak şu hususlar yer alır.

1- Vakfın gayesi.

2- Uzuvları ( yönetimi, denetim kurulu)

3- Bu gayeye tahsis edilen malları ve hakları,

4- Vakfın teşkilatı (vakfı idare edecek kişi ve kişiler)

5- İkametgah ve vakfın ismi.

Mazbut Vakıflar

5737 Sayılı Vakıflar Kanunu uyarınca; Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 sayılı Vakıflar Kanunu gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıflara “Mazbut Vakıf” denilmektedir.

GALLE FAZLASI: Mazbut ve mülhak vakıflarda, vakfın hayrat ve akarlarının onarımı ile vakfiyelerindeki hayrat hizmetlerin ifasından sonra kalan miktara “Galle Fazlası” denir.

İNTİFA HAKKI: Mazbut ve mülhak vakıflarda, vakfiyelerindeki şartlara göre ilgililere bırakılmış galle fazlaları ve haklara “İntifa Hakkı” denir.

İHTİYAT AKÇESİ: Vakfın akar ve hayratlarının onarımı için brüt gelirinden ayrılan paya “İhtiyat Akçesi” denir.

(Mazbut Vakıflarda brüt gelirden %15 oranında ihtiyat akçesi ayrılır. Vakıflar Yönetmeliğin Md. 54/1)

YÖNETİM VE TEMSİL MASRAFI: İntifa hakkına konu mazbut vakıflar ile Genel Müdürlük tarafından geçici olarak yönetilen vakıfların yıllık gayrisafi gelirlerinin %20’ si yönetim ve temsil masrafı olarak Genel Müdürlük bütçesine gelir kaydedilir.

MAZBUT VAKIFLARDA GALLE FAZLASI

BAŞVURU ŞEKLİ

Vakıf evlatları veya ilgilileri dilekçe ile vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğunu ve galle fazlası almaya hak kazandığını gösteren mahkeme kararıyla;

1) İlgili bölge müdürlüğüne başvuru yaparlar.

2) (Mülga:RG-19/1/2013-28533)

3) Vakfiyede batın tertibi veya bunun gibi herhangi bir şart mevcut ise, bu şartın mahkeme kararı ile ispatı gerekir.

Galle fazlasının hesabı1) Mahkeme kararı ile galle fazlası almaya hak kazanan vakıf evladı veya ilgilisi bulunan vakıflarda; % 15 ihtiyat akçesi, hayır şartı giderleri, yönetim ve temsil payı, tevliyet ücreti ile vakıf için yapılan diğer giderler, vakfın gerçekleşen gayri safi gelirinden düşüldükten sonra vakıf evlatlarına veya ilgililerine ödenecek galle fazlasının miktarı belirlenir.

2) Galle fazlasının hesaplanmasında o yıla ait gelirin tamamı dikkate alınır.

3) Vakfın onarıma ihtiyacı olan taşınmazı varsa, o yıl için gerçekleşen gayri safi gelirinden yönetim ve temsil payı veya tevliyet ücreti ile kanuni giderler ayrıldıktan sonra kalan miktar onarıma ayrılır.

4) (Ek:RG-19/1/2013-28533) Temsilen yönetilen mülhak vakıflarda ayrıca tevliyet ücreti kesilmez.

Galle fazlasının ödenmesi

1) Vakıf evladı veya ilgililerinin galle fazlasını almaya hak kazandıkları tarih ilk derece mahkemesi karar tarihi olup, galle fazlasına ilişkin ödeme mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra yapılır.

2) Galle fazlası, mazbut vakıflarda Genel Müdürlük onayından, sonra 15 gün içerisinde yıllık olarak ödenir.

3) İntifa hakkı ödemeleri yapıldıktan sonra ilk defa başvuranlara o yıl ödeme yapılmaz. Ancak hak kazandığı yılın veya yılların evlat hissesi, mahkeme kararının kesinleşmesini müteakip ödenir.

Galle fazlasının izleneceği hesaplar

1) Galle fazlasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının ilgili bölge müdürlüğüne ya da mülhak vakıf yöneticiliğine tebliğ edilmesi halinde, galle fazlası karar tarihinden itibaren ilgililerine ödeninceye kadar emanet hesaplarda izlenir.

2) Vakfın; yıllık gayri safi gelirinden kesilen ihtiyat akçesi, vakfa ait ayrı bir hesapta izlenir.

3) İhtiyat akçesi oranı Meclis kararıyla değiştirilebilir.

4) (Ek: RG-30/11/2011-28128) İhtiyat akçesi hesabında biriken ve kullanılmayan paralar ile vakfı adına yeni gayrimenkul satın alınabilir.

Galle fazlasının talep edilmemesi

Emanet hesabına alınan galle fazlaları, alacağın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içerisinde talep edilmemesi halinde vakfının hesabına gelir kaydedilir.

Ayrıca Yeni Türk Medeni Kanunu çerçevesinde Vakıf Kuruluşu da yapılmaktadır.

FAALİYET ALANLARI