WeCreativez WhatsApp Support
Firuzan Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?

firuzan@firuzankokten.av.tr     0 232 484 66 91

Az İşçi Çalıştıranlar

BORCU YOKTUR YAZISI

Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar  4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesi olan  “doğrudan temin” bir ihale usulü sayılmadığından bu yöntemle yapılan alımlarda ve yapım işlerinde SGK’ya bildirim yükümlüğü bulunmadığı gibi hak edişlerin ödenmesi ve kesin teminat iadesi sırasında ilişiksiz belgesi arama yükümlülüğü  de bulunmamaktadır.

Doğrudan temin dışında ihale yolu ile yapılan mal veya hizmet alımı ile yapım işlerinde ise bildirim yükümlülüğünün yanı sıra hak ediş ödemeleri esnasında ve kesin teminat iadesinden ilişiksiz belgesi aranması gerekmektedir. Bu belgelerin aranamaması durumunda, ilgililer hakkında genel hükümlere göre idari ve cezai işlem yapılır.

Piyasadan hazır halde alınıp satılan mallar için ise ihale alan isteklinin 15 gün içinde SGK’ya bildirilmesi zorunlu değildir. Ancak hak ediş ödemesinden önce mutlaka işverenin, SGK ya prim, idari para cezası ve  bunlara ilişkin borcu bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmekte ve borcunun bulunduğunun tespit edilmesi durumunda ödenecek hak edişten kesinti yapılması gerekmektedir.

Konuyla ilgili kanuni düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir:

  • 5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu

Prim ve idari para cezası borçlarının hak edişlerden mahsubu, ödenmesi ve ilişiksizlik belgesinin aranması

MADDE 90- (Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) İşverenlerin hak edişleri, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödenir. Kesin teminatları ise ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma borçlarının bulunmadığının tespit edilmesinden sonra iade edilir. İşverenlerin, kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, bankalar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar nezdindeki her çeşit alacak, teminat ve hak edişleri üzerinde işçi ücreti alacakları hariç olmak üzere yapılacak her türlü devir, temlik ve el değiştirme, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

(Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Hak edişlerin mahsubu ve ödenmesi ile teminatların prim ve idari para cezası borçlarına karşılık tutulmasına ilişkin işlemlerin usul ve esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.

(Değişik dördüncü fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Valilikler, belediyeler, il özel idareleri ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından, geçici iskân veya yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce yapılan inşaat dolayısıyla, diğer kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ve bankaların ise Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenecek işlemlerinde Kuruma borçlarının bulunmadığına dair ilgililerden Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur.

Bu maddede belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden hak ediş ödenmesi, kesin teminatın iade edilmesi veya geçici iskân izin belgesi ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi veya diğer işlemlerin gerçekleştirilmesi hallerinde, ilgililer hakkında genel hükümlere göre idarî ve cezaî işlem yapılır.

(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/54 md.) Ülke çapında uygulanan ve özel bir izne veya belgeye dayanmayan genel düzenlemeler hariç olmak üzere, belirli bölgelere veya sektörlere yönelik ya da kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen özel belgelere veya izinlere dayalı olarak kamudan kaynak tahsis edilmesi şeklinde kanun, kararname ve diğer mevzuatla sağlanan araştırma, geliştirme, üretim, yatırım, pazarlama ve benzeri tüm aşamalarda uygulanan devlet yardımı, teşvik ve desteklerin, daha önce başlayıp devam eden nakdi olmayanlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından proje ve faaliyetleri karşılığında kamu kurum ve kuruluşlarına sağlananlar hariç olmak üzere, verilmesinden önce işverenlerden Kuruma muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına dair belge ve bilgilerin istenmesi zorunludur. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/43 md.) Devlet yardımı, teşvik ve desteklerden; işverenlerin muaccel prim ve idari para cezası borçları kesilip Kuruma aktarıldıktan sonra, varsa kalan kısmı üzerinden yararlanılabilir. Tecil ve takside bağlanmış ya da yapılandırılmış olan borçlara ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden dolayı anlaşması bozulanlardan veya bu sebepler dışında söz konusu yardım, teşvik ve desteklerden yararlanmaması gerektiği sonradan anlaşılanlardan, yapılan devlet yardımı teşvik ve destek ödemeleri ilgili mevzuat çerçevesinde müeyyideleri ile birlikte geri alınır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınarak Kurumca belirlenir.

  • SGK GENELGESİ 2013-41

İlişiksizlik belgesi verilmesi iş ve işlemlerine ilişkin 4/2/2011 tarihli ve 2011-13 sayılı Genelgenin yayımından sonra gerek mevzuatta yapılan düzenlemeler gerekse ünitelerimizce uygulamada yaşanan tereddütlerle ilgili olarak söz konusu Genelgede yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

7- Doğrudan temin usulüyle yaptırılan işler 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun,

“Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18 inci maddesinde, idarelerce, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde,

  1. a) Açık ihale usulü,
  2. b) Belli istekliler arasında ihale usulü,
  3. c) Pazarlık usulü,

uygulanacağı öngörüldüğünden, “doğrudan temin usulü”, uygulanacak ihale usullerine ilişkin 18’inci madde içeriğinden çıkartılmıştır.

Buna göre, doğrudan temin usulü ile yapılan mal veya hizmet alımları ile yapım işleriyle ilgili olarak ihale makamlarının söz konusu işi üstlenenleri Kurumumuza bildirme yükümlülüğü, yüklenicinin hak ediş ödemesine esas muaccel borcunun bulunup bulunmadığı hususunu sorgulama yükümlülüğü ve teminat iadesi sırasında Kurumumuzdan alınmış ilişiksizlik belgesini isteme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

  • SOSYAL GÜVENLİK KURUMU PRİM VE İDARİ PARA CEZASI BORÇLARININ HAKEDİŞLERDEN MAHSUBU, ÖDENMESİ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİNİN ARANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

MADDE 4-g) Piyasadan hazır halde alınıp satılan mal: Projelendirme veya münhasıran bir talep üzerine üretimi yapılmayan malları,

 İhalelerin bildirilmesi

MADDE 5- (1) İdareler, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların tebligat adreslerini sözleşmenin imzalandığı tarihi takip eden onbeş gün içinde ilgili üniteye bildirmek zorundadır. İhale konusu iş, piyasadan hazır halde alınıp satılan malın temini ise bu işler idare tarafından Kuruma bildirilmez.

 Hak edişten kesinti ve mahsup            

 MADDE 6– (8) Piyasadan hazır halde alınıp satılan işlerle ilgili olarak işi üstlenenlere yapılacak hak ediş ödemelerinden önce, işi üstlenenlerin idari para cezası, prim ve prime ilişkin borcunun olup olmadığı Kuruma yazılı olarak sorulur ve bir aylık süre içinde Kurumca yapılacak bildirime istinaden borcu varsa hakedişinden kesinti yapılır.

Kesin teminatın iadesi

MADDE 7-(10) Piyasadan hazır halde alınıp satılan işlerle ilgili olarak kesin teminatın iadesinde Kurumca düzenlenecek ilişiksizlik belgesi aranmaz.

Daha önce SGK İl veya Merkez Müdürlüklerinden manuel olarak alınabilen “SGK Borcu Yoktur” yazısı artık internet ortamında alınabilmektedir.

Ancak bu işlemleri internet üzerinden yapabilmek için öncelikle SGK’nın ilgili birimine başvuru yapılması ve yani internet işlemi için aktivasyon yaptırılması, yani işyerinin bir kullanıcı tanımlanması için işverenlerin “Gerçek Kişi İşverenler”, “Tüzel Kişi İşverenler” ve “Adi Ortaklıklar” olarak başvuru yapması gerekmektedir. Bu başvurular “e-Borcu Yoktur Taahhüt Belgesi” ve “e-Borcu Yoktur Başvuru Formları” doldurularak yapılmakta ve doldurulan belgeler SGK’nın ilgili birimine teslim edilmektedir.

Başvuru ve dolayısıyla aktivasyon yapıldıktan sonra SGK’nın internet sitesindeki “e.sgk.gov.tr/wps/portal/anasayfa” linkinden en üst kısımda yer alan bölümden “İşveren”e linkine girmek gerekmektedir. Açılan sayfanın alt kısmında yapabilecek işlemler yer almakta olup, burada “e-Borcu Yoktur Uygulaması (4/a)” butonunu giriş yapılarak ardından açılan sayfanın sağ tarafında “Uygulamaya Giriş” bölümünde uygulamaya ulaşmak mümkündür. Burada “Kullanıcı Adı, Sistem Şifresi ve İşyeri Şifresi” bilgileri girilip ve “Güvenlik Anahtarı”nda yazan kodu doğrulama alanından sonra “Giriş” butonuyla “SGK Borcu Yoktur Belgesi”ni almak mümkündür.