WeCreativez WhatsApp Support
Firuzan Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?

firuzan@firuzankokten.av.tr     0 232 484 66 91

PRİMLERDE ZAMANAŞIMI

İŞVERENİN SGK’YA ÖDEYECEĞİ PRİM BORCUNDA ZAMANAŞIMI SÜRESİ
SGK’ya süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsUlü Hakkında Kanunun 51, 102 ve 106’ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanmaktadır.
SGK tarafından bu konuda, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanmaktadır.

Süresinde tahsil edilemeyen primler zamanaşımına uğramaktadır.
Prim alacaklarına ilişkin SGK zamanaşımı uygulamasında, öncelikle prim alacağının doğuş şekli önem arz etmekte ve ikili bir ayrım ortaya çıkmaktadır.
• Prim belgelerinin incelemeye girmeksizin işleme konulması üzerine doğan prim alacaklarında zamanaşımı
Prim belgelerinin incelemeye girmeksizin işleme konulması sonucu doğan prim alacakları açısından zamanaşımı prim alacağının ödeme vadesinin dolduğu tarihte yürürlükte olan zamanaşımı hükümlerine göre uygulanmaktadır. Buna göre;
•• Ödeme vadesi 8/12/1993 tarihi öncesine rastlayan prim alacaklarında, söz konusu dönemdeki cari Kanunda zamanaşımına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, SGK tarafından 818 sayılı Borçlar Kanundaki genel zamanaşımı süresi uygulanmaktadır. Bu nedenle, ödeme vadesi 8/12/1993 tarihi öncesine ait prim alçaklarında zamanaşımı prim alacağı ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren 10 yıldır.
•• Ödeme vadesi 8/12/1993 ile 6/7/2004 tarihleri arasına rastlayan prim alacaklarında, 8/12/1993 tarihinde ilgili cari Kanuna eklenen bir madde ile prim ve diğer alacaklar yönünden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin zamanaşımı uygulanmasına geçilmiştir. Dolayısıyla ödeme vadesi 8/12/1993 ile 6/7/2004 tarihleri arasına rastlayan prim alacaklarında zamanaşımı, prim alacağı ödeme vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıldır.
•• Ödeme vadesi 6/7/2004 ile 1/10/2008 tarihleri arasına rastlayan prim alacaklarında, cari Kanuna 6/7/2004 tarihinde yürürlüğe giren 5198 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile zamanaşımına ilişkin 6183 sayılı Kanunun 102’nci maddesi uygulaması hariç tutulmuştur. Dolayısıyla ödeme vadesi 6/7/2004 ile 1/10/2008 tarihleri arasına rastlayan prim alacaklarında, yeniden 818 sayılı Borçlar Kanunun 10 yıllık zamanaşımı uygulamasına dönülmüştür.
•• 5510 sayılı Kanunla 1/10/2008 ve sonrası tarihlere rastlayan prim alacaklarında, prim alacaklarının ödeme vadesinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.
Dikkat edilirse, hem 818 sayılı Borçlar Kanunundaki genel zamanaşımı süresinin hem de 5510 sayılı Kanundaki zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu görülmektedir. Ancak, 818 sayılı Borçlar Kanunundaki 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin vadeyi takip eden günden, 5510 sayılı Kanundaki 10 yıllık zamanaşımı süresinin ise vadeyi takip eden takvim yılı başından itibaren başlamaktadır. Bu nedenle, söz konusu kanunlardaki 10 yıllık zamanaşımı uygulamaları farklı olup, kesinlikle birbirine karıştırılmaması gerekmektedir.
Görülüyor ki, prim belgelerinin incelemeye girmeksizin işleme konulması sonucu doğan prim alacaklarında en önemli nokta, prim alacağı ödeme vadesinin hangi tarihe rastladığı hususudur.
• Mahkeme kararına, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan tespitlere veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelere istinaden düzenlenen prim belgelerinden dolayı tahakkuk eden prim alacakların tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı
Prim alacağı işveren ya da sigortalı bildiriminden değil de; SGK Müfettişi ya da denetmenlerinin tespitlerinden, diğer kurumların denetim elemanlarınca yapılan denetimlerden veya ilgili kurumlardan gelen bilgi belgelerden ya da bir mahkeme ilamından doğmuşsa bu durumda prim alacaklarında farklı bir zamanaşımı uygulaması yöntemi benimsenmiştir.
Şöyle ki, SGK’nın prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, SGK’nın Müfettiş ve denetmenlerince yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımının 10 yıl olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla bu yolla tespit edilen prim alacakları zamanaşımı uygulamasında, prim alacağının hangi tarihe ait olmasının önemi bulunmamaktadır.
Primlerin tahsilatındaki zamanaşımı süreleri aşağıdaki tabloda özet olarak gösterilmiştir:

PRİM ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMI
• Prim Belgelerinin İncelemeye Girmeksizin İşleme Konulması Üzerine Zamanaşımı
Prim Ödeme Vadesinin Dolduğu Tarih
Uygulanacak Kanun
Zamanaşımı Süresi
8/12/1993 öncesi
818 sayılı Borçlar Kanunu
Prim alacağı ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren 10 yıl
8/12/1993-6/7/2004
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun
Prim alacağı ödeme vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl
6/7/2004-1/10/2008
818 sayılı Borçlar Kanunu
Prim alacağı ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren 10 yıl
1/10/2008 ve sonrası
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Prim alacağı ödeme vadesinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıl
• Mahkeme Kararı, Müfettiş Raporu veya Kuruma İntikal Eden Bilgi ve Belgeler Üzerine Tahakkuk Eden Prim Alacaklarında Zamanaşımı: Mahkeme karar tarihinden/ Kurum Müfettişi rapor tarihinden/ Diğer Denetim Elemanları raporları ve Kuruma gelen bilgi ve belgelerin Kuruma intikal tarihinden itibaren 10 yıl