WeCreativez WhatsApp Support
Firuzan Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?

firuzan@firuzankokten.av.tr     0 232 484 66 91

ŞİRKET YÖNETİCİLERİNİN VE ŞİRKET ORTAKLARININ SİGORTALILIKLARI

TÜİK verilerine göre Türkiye de faal ticaret şirketi 1.700.000 civarında olup, bunun yüzde 37’si şahıs şirketi,  yüzde 51’i limited şirket, yüzde 7’si anonim şirket, kalanları ise diğer şirket türlerindendir. Bu açıdan bakıldığında şirket yönetici ve ortaklarının sigortalılığı da önem arz etmektedir.

Bilindiği üzere, 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girmiş ve şirket ortak ve yöneticilerinin sigortalılığı ile ilgili gerekli düzenlemeler, gerek bu Kanunda ile gerekse yönetmelik ve tebliğlerle açıklanmıştır.

Bu çerçevede; 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde “Sigortalı Sayılanlar” ve 6’ncı maddesinde ise “Sigortalı Sayılmayanlar” ayrı ayrı belirtilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde kendi nam ve hesabına çalışanlardan;

  • Ticari kazanç ve serbest meslek faaliyeti sebebiyle gerçek ve basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar,
  • Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkarlar sicili ile kanunla kurulan meslek odalarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar,
  • Anonim şirketlerin kurucu ortakları, yönetim kurulu üyesi olan ortakları ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,
  • Tarımsal faaliyette bulunanlar,

sigortalı sayılmıştır.

Diğer yandan, 5510 sayılı Kanunun “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar kapsamında “18 yaşını doldurmamış olanlar”, “Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlardan, aylık faaliyet gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olanlar” ise sigortalılıktan muaf tutulmuşlardır.

1-Şirketlerde Yönetici Konumunda Olanlar

Şirketlerde ortak olmadan sadece yönetici olanlar 4/a (eski SSK) kapsamında sigortalı sayılacaklardır. Yani sadece hizmet akdine bağlı olarak çalışanların statüsü 4/a (eski SSK) olacaktır.

2-Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri

Bilindiği üzere bazı yönetim kurulu üyeliklerinde aynı zamanda şirket ortaklığı söz konusu değildir. Bu nedenle;

  • Eğer yönetim kurulu üyesi aynı zamanda şirket ortağı değilse ve şirkette de ayrıca hizmet akdine dayalı olarak çalışmıyorsa  o zaman 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi kapsamında sigortalı sayılmamaktadır. Zira, bu durumda sadece yönetim kurulu üyeliği vekalet akdine dayandığından sigortalılık ilişkisi söz konusu olmamaktadır.
  • Ancak yönetim kurulu üyesi aynı zamanda şirket ortağı ise o zaman sigortalılık statüsü 4/b (eski Bağ-Kur) olacaktır.
  • Yönetim Kurulu üyesi ortaklık olmadan aynı zamanda hizmet akdine dayalı olarak çalışmakta ise bu defa çalışma statüsü 4/a (eski SSK) olarak belirlenecektir.

Bu arada 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden öncesi ve sonrası için bazı farklılıklar söz konusudur: 5510 sayılı Kanuna göre, 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olması gerekenler kendilerine ait veya ortak oldukları iş yerlerinden 4/a  (eski SSK) kapsamında sigortalı bildirilmeleri imkanı ortadan kaldırılmıştır. Ancak bunun da istisnası 1/10/2008 tarihinden önce 4/a (eski SSK) sigortalılık statüleri kesintisiz devam edenlerin bu statüleri devam ettirilecektir. Ancak statüde kesintiye uğradığında bunların statüleri artık 4/b (eski Bağ-Kur) olacaktır.

3-Şirket Ortakları

1/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanuna göre 4’üncü maddesinin (b) bendine göre;  anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, limited şirket ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları 4-b (Bağ-kur) kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

Şirket türlerine göre ortakların sigortalılık statülerine aşağıda değinilmiştir.

3.1-Anonim Şirket Ortakları

Türk Ticaret Kanununa istinaden, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan; ortaklarının, şirket borçlarından dolayı tüm malvarlıklarıyla sorumlu olduğu şirketler “Anonim Şirket” olarak tanımlanmıştır.

  • Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olmayan ortakları zorunlu sigortalılık kapsamı dışında tutulmuşlardır. Bu ortaklar şirkette ayrıca başka bir görev üstleniyorlarsa 4/a (eski SSK) kapsamında sigortalı olabilecekler ve ücret alabileceklerdir.
  • Yönetim kurulu üyesi olan ortaklar ise, seçildikleri tarih itibariyle, yönetim kurulu üyesi oldukları şirket tarafından 15 gün için de SGK ya bildirilerek, 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılırlar.

Ancak, 5510 sayılı Kanunun çıktığı tarih itibariyle 4/a (eski SSK) kapsamında sigortalılığı olan ve de yönetim kurulu üyeliği devam eden anonim şirket ortakları, kazanılmış hakların korunması kapsamında, 4/a sigortalısı olarak çalışmaya devam ederler. Bu durum statü kesintiye uğrayıncaya kadar devam eder.

Diğer yandan, yönetim kurulu üyesi olan ortak; 5510 sayılı Kanunun çıktığı tarih itibariyle 4/a (eski SSK) kapsamında çalışırken, Kanunun tarihinden sonra ilk defa veya yeniden yönetim kurulu üyeliğine seçilir ise 4/a (eski SSK) kapsamındaki çalışması, yönetim kuruluna seçildiği tarih itibariyle son bulur, bu tarih itibariyle artık 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalılığı başlar.

  • Emekli olan ortaklar için de durum şöyledir; 5510 sayılı Kanun kapsamında emekli olan ortak, yönetim kurulu üyeliğine seçilirse veya sadece ortak olması halinde ise emekli maaşından herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durum, hem 5510 sayılı Kanun öncesinde sigortalı olup, emekli olanlarda; hem de ilk defa bu Kanun kapsamında sigortalı olup, emekli olanlar için geçerlidir.

5510 sayılı Kanun öncesi sigortalı olup da, emekli olan ve 4/a’lı (eski SSK) çalışan şirket ortakları ise; emekli maaşlarından her hangi bir kesinti yapılmadan, ücretlerinden sosyal güvenlik destek primi kesilerek çalışmaya devam ederler.

  • Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları, yönetim kurulundan çıkılması ile sona erer. Yönetim kurulu görevinden çıkışın 10 gün içerisinde, şirket ya da sigortalı tarafından SGK’ya bildirilmesi gerekir.

3.2-Limited Şirket Ortakları

  • Bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulan, ortakların sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ve ana sözleşmede yer alan diğer yükümlülükler ile şirket borçlarından sorumlu oldukları şirketlerdir.
  • Limited şirket ortakları 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalıdırlar. 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalılıkları şirketin ticaret sicilinde tescil edilmesi ve tescilin ticaret sicil memurlukları tarafından SGK’ya bildirilmesiyle; hisse devirlerinde ise sigortalılık, devrin yapıldığı tarih itibariyle ve şirket yetkililerince bildirimin kuruma yapılması ile başlar.
  • Hisse devrine ilişkin alınan kararın, devir sözleşmesinin ve de devrin pay defterine işlendiği sayfanın suretinin ibrazı ile de sigortalılık sona erer. Eğer hisse devri ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmiş ise de ilan edildiği gazetenin bir suretiyle SGK’ya başvurularak sigortalılık sonlandırılır.

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun 53’üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince; 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4/a (eski SSK) maddesi kapsamında sigortalı bildirilemezler. Ancak 1/10/2008 tarihinden önce kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinde 4/a (eski SSK) sigortalısı olup da, bu tarihten sonra da çalışmaları devam edenlerin sigortalılıkları 4/a (eski SSK) kapsamında kesintiye uğrayıncaya kadar devam ettirilir.