WeCreativez WhatsApp Support
Firuzan Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?

firuzan@firuzankokten.av.tr     0 232 484 66 91

YILLIK İZİN


YILLIK İZİN

İŞÇİLERİN YILLIK İZİN SÜRESİ

İZİN DÖNEMİ

İZİN İSTEĞİNİN ZAMANI

YILLIK İZİN ÜCRETİNİN HESABI

YILLIK İZİN ÜCRETİNDE ZAMANAŞIMI

MAZERET İZNİ

İŞÇİLERİN YILLIK İZİN SÜRESİ

GENEL BİLGİ

4857 sayılı İş Yasası’nın 53. maddesine göre, işyerinde işe başladığı tarihten itibaren, deneme süresi de içinde olmak kaydıyla, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık izin verilmesi gerekmektedir.

Yıllık izne ait hususların emrediciliği nedeniyle bu haktan vazgeçilmesi mümkün değildir. Yıllık izin süresi yerine o yıl işçiye bunun parası dahi ödense, işçi yıllık iznini kullanmak isterse, işveren kullandırmak zorundadır.

Nitelikleri gereği, bir yıldan az süren mevsim veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmamaktadır. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) 1 yıldan 5 yıla kadar (beş yıl dâhil) olanlara 14 günden,

b) 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden,

c) 15 yıl (dâhil) ve daha fazla olanlara 26günden az olamaz.

Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

Ancak 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle, 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

Aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilmelidir.

İşçi, hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.

İZİN DÖNEMİ

İşveren veya işveren vekilleri, izin kurulu veya bunun yerine geçenlere danışmak suretiyle işyerinde yürütülen işlerin nitelik ve özelliklerine göre, yıllık ücretli izinlerin, her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin edebilir. Tayin eden süreleri işyerinde ilan ederler.

Yıllık ücretli izinin, işveren tarafından bölünemeyeceği yasanın amir hükmüdür. Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Ancak, izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.

Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği halde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.

İZİN İSTEĞİNİN ZAMANI

İşçi yukarıdaki maddelere göre hak ettiği yıllık ücretli iznini, kullanmak istediği zamandan en az bir ay önce işverene yazılı olarak bildirir.

İZİN KURULU VEYA İŞVEREN, İŞÇİNİN İSTEDİĞİ İZİN KULLANMA TARİHİ İLE BAĞLI DEĞİLDİR. ANCAK, İZİN SIRA VE NÖBETLEŞMESİNİ GÖSTERMEK ÜZERE SÖZ KONUSU KURULCA DÜZENLENECEK ÇİZELGELER İŞÇİNİN TALEBİ VE İŞ DURUMU DİKKATE ALINARAK HAZIRLANIR.

Aynı tarihe rastlayan izin isteklerinde; işyerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak öncelikler belirlenir.

Yol izni alanlar bu süreyi kullanmadan işe dönerlerse, işveren bunları anılan sürenin bitiminden önce işe başlatmayabilir.

İşçi sayısı yüzden az olan işyerlerinde; izin kurulunun görevleri, işveren veya işveren vekili veya bunların görevlendireceği bir kişi ile işçilerin kendi aralarında seçecekleri bir temsilci tarafından yerine getirilir.

İŞÇİNİN YILLIK İZNİNİN KULLANDIRILMAMASI

İşçiye yıllar itibarıyla izninin kullandırılmaması haklı fesih sebebidir. Dinlenmek işçinin hakkıdır. Ancak işçinin yıllık izin talebi bir ay öncesinden işverene ulaşmamış ise, işveren işçi için alternatif tarihler belirleyerek, talep edilen iznini bölmeden plan yaparak, işçiye bildirmek zorundadır. Mutlaka işçiye dinlenme hakkı vermeli ve sebebini de ayrıntılı bildirmelidir.

YILLIK İZİN ÜCRETİNİN HESABI

İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

İzin günlerine ait ücretin hesap edilmesi için günlük ücretin bulunması gerekir. Günlük ücretin hesaplamasında, fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, işyerinin asıl işini gören işçilerin normal saatler dışında hazırlama, temizleme, tamamlama işleri yapmaları halinde bunlar için verilen ücretler, sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretler hesaba katılmaz. Yıllık izin ücreti, çıplak ücretten hesaplanır.

YILLIK İZİN ÜCRETİNDE ZAMANAŞIMI

İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.

İş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, feshedildiği tarihte izin ücreti muaccel olur, ancak faiz başlangıcı için işverenin temerrüde düşürülmesi gerekir. Yıllık izin ücreti için yasal faiz uygulanır. Yıllık izin ücretine ilişkin fark alacağı toplu iş sözleşmesinden doğuyorsa, 6356 sayılı Kanun uyarınca en yüksek işletme kredisi faizinin yürütülmesi gerekir.

Yıllık izin ücretinde, hakkaniyet indirimi söz konusu olmaz.

Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile, iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücretinde zamanaşımı süresi 5 yıl olarak düzenlenmiştir.

Ancak, beş yıllık zamanaşımı süresi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona eren iş sözleşmelerinden kaynaklanan yıllık izin ücreti için geçerli olacaktır. Yıllık izin ücreti için, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri, değişiklikten önceki hükümlere tabi olmaya devam eder. Diğer taraftan, önceki hükümdeki zamanaşımı süresinin henüz dolmamış kısmı, beş yıllık zamanaşımı süresinden uzun ise, yine beş yıllık sürenin geçmesiyle zamanaşımı süresi dolmuş olacaktır.

MAZERET İZNİ

6645 sayılı Kanunla 2015 yılında yapılan düzenleme ile işçilere mazeret izin hakkı tanınmıştır.

İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir. İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.